Postaram się przybliżyć podstawowe zagadnienia i techniki aplikacji farb, lakierów i nie tylko; abyście mieli Państwo świadomość i możliwość wyboru, w jakim stopniu chcecie się przyczynić do ochrony naszego środowiska naturalnego i prawdopodobnie własnego portfela. Stopniowo przygotujemy wszystkich zainteresowanych do przemyślanej pracy w lakierni i malarni, tak abyście oszczędzali nie tylko pieniądze.
Podstawowym zadaniem aplikacji mediów (farb, lakierów...itp.) na przedmioty jest ozdabianie i zabezpieczanie. To obecnie dwa ściśle powiązane ze sobą działania. Stosujemy w tym celu wszelkie metody obróbki i uszlachetniania powierzchni: niklowanie, chromowanie, anodowanie, jak również dla nas najważniejsze - powlekanie. Ozdabianie i zabezpieczanie powierzchni, w tej dziedzinie farby i lakiery idealnie spełniają swe zadanie.
Farby i lakiery to uniwersalne medium, które może być stosowane na wszelkiego rodzaju podłożach: metal, tworzywo, drewno, skóra, szkło i ceramika itp. Media (farby i lakiery) zawierają jeden lub kilka składników (części stałych), które w mniejszym lub większym stopniu są rozpuszczone w rozpuszczalniku. Podczas i po aplikacji na detal rozpuszczalniki i rozcieńczalniki odparowują, co nazywamy procesem schnięcia (wymuszonym lub naturalnym).Wśród substancji i części stałych wchodzących w skład farb i lakierów możemy wyróżnić podstawowe składniki: � środki wiążące (spoiwa), � pigmenty (odpowiedzialne za kolorystykę), � wypełniacze.
Spoiwa to zwykle żywice mniej lub bardziej klarowne, rozpuszczone w rozpuszczalniku, tworzą lakier. Spoiwo + rozpuszczalnik = LAKIER
Lakiery podkreślają walory lakierowanych przedmiotów, nadają im w mniejszym lub większym stopniu połysk, zabezpieczają przed skorodowaniem.Farby i lakiery noszą często nazwę spoiwa, które zawierają. Przykładem może być bardzo popularny w Polsce lakier Nitro Celulozowy (NC), w którym jako spoiwo wykorzystuje się wspomnianą wcześniej celulozę.
Aby móc nadawać detalom pożądany kolor (za wyjątkiem drewna) musimy zastosować farbę. W tym celu do spoiwa dodajemy drobno zmielone pigmenty, co w rezultacie w dużym uproszczeniu daje farbę. Spoiwo + rozpuszczalnik + pigmenty = FARBA. Aby nadać powłoce pewne cechy szczególne (np. wytrzymałość mechaniczną), stosuje się całą gamę wypełniaczy i dodatków minerałów.
Ważnym czynnikiem, o którym trzeba pamiętać przygotowując farby i lakiery do aplikacji jest użycie właściwych rozpuszczalników i rozcieńczalników do nadania medium odpowiedniej lepkości roboczej kompatybilnej z urządzeniami i technologią, którą się posłużymy. Jest to jeden z podstawowych problemów, z którymi borykamy się na co dzień u naszych klientów. Pomijam fakt, iż gwarancją sukcesu jest odpowiednie i dobre przygotowanie powierzchni, a następnie przygotowana farba do aplikacji odpowiednim sprzętem.
Aby przygotować medium (farba, lakier) producent/handlowiec musi dostarczyć Państwu odpowiedni rozpuszczalnik. W tym celu powinien dokładnie wypytać klienta, w jakich warunkach maluje, lakieruje i jaki ostatecznie efekt chce osiągnąć. Jak również powinien wziąć pod uwagę obecnie panującą porę roku. Jeśli sprzedawca tego nie zrobił, znaczy, iż nie jest fachowcem. Odpowiedzi uzyskane od klienta mają kluczową rolę w doborze rozpuszczalników i rozcieńczalników odpowiednich do aplikacji w warunkach Państwa zakładu lub warsztatu.Wyróżniamy trzy podstawowe grupy rozpuszczalników i rozcieńczalników:
Nazwy wskazują na zdolność odparowania w czasie.
Każdy pewnie widział efekty złego doboru rozpuszczalników, ale pewnie nie każdy, wie dlaczego tak się dzieje. W większości wypadków to właśnie niewłaściwie dobrane rozpuszczalniki i rozcieńczalniki są winne wadom powstałym na skutek niewłaściwego odparowania (schnięcia/suszenia). Ww. podział dokonany został w oparciu o temperatury wrzenia podstawowych rozpuszczalników dostępnych na rynku. Pamiętajmy im wyższa temperatura wrzenia tym cięższy (mniej lotny) rozpuszczalnik (Tab. 1.)
UWAGA: 1PAUZ = 100 CENTYPAUZÓW A 1ApA.S = 1 CENTYPAUZ.
Mając dobrany odpowiednio rozpuszczalnik możemy przystąpić do przygotowania medium o odpowiedniej lepkości. W tym celu musimy się zaopatrzyć w bardzo przydatny przyrząd, tzw. "kubek". Najbardziej popularne są kubki FORDA (CF4) i AFNORDA (CA4).
Lepkość - konsystencja medium powinna być dostosowana do warunków i sposobu aplikacji. Oceniamy ją po przez pomiar najczęściej �kubkiem�. Lepkość wyraża się w centypuazach lub przez pomiar czasu wypływu w sekundach, jaki upływa, gdy pewna objętość medium wypłynie przez kalibrowany otwór kubka pomiarowego.
Pomiaru lepkości dokonujemy po przez napełnienie po brzegi kubka
- najlepiej zanurzając go w hoboku czy też naczyniu z farbą. W momencie wyciągnięcia go z naczynia należy uruchomić stoper lub sekundnik odmierzając czas wypływu.
