• Reklama
    A1 - Kabe 12.02-12.02 Julian

Szukaj

    ReklamaB1 - EcoLine 04.2021-12.2025 Bogumiła

    Aktualności i przegląd rynku

    Wydanie nr: 6(44)/2006

    Aktualności i przegląd rynku

    Galwanotechnika

    ponad rok temu  01.11.2006, ~ Administrator,   Czas czytania 12 minut

    Strona 2 z 3

    368zxc1.jpg

    Fot. 1. Pitting na powłoce klamki

    Coraz częściej w galwanizerniach stosuje się do odtłuszczania technikę ultradźwiękową. Do wanny galwanicznej z kąpielą odtłuszczającą wkłada się głowicę ultradźwiękową, natomiast moc i czas działania ustawia się na generatorze ultradźwięków. Efekty takiego czyszczenia są bardzo dobre, jednak nie każdy materiał nadaje się do stosowania tej techniki. Dla małych zakładów rzemieślniczych zakup generatora wraz z głowicą ultradźwiękową jest znacznym wydatkiem, mało kto może sobie na to pozwolić. W takiej sytuacji należy znacznie więcej uwagi poświęcić kontroli podczas obróbki wstępnej. Czystość kąpieli galwanicznych jest podstawą dobrych efektów końcowych.

    368zxc2.jpg

    Fot. 2. Kąpiel chromująca H2SO4 po korekcji

    368zxc3.jpg

    Fot. 3. Kąpiel chromująca z niską zawtością H2SO4

    Przykład pittingu jest pokazany na fot. 1. Jest to klamka – odlew aluminiowy, na którego powierzchni widoczne są małe nakłucia. W tym przypadku przyczyną pittingu jest... mały ruch elektrolitu wokół detalu. Detal na zawieszce w kąpieli powinien być „omywany” samą kąpielą lub powietrzem, by powstające w procesie banki gazu odrywały się od detalu. Uzyskamy to za pomocą ruchu zawieszką (poruszanie szyną), na której wiszą detale lub wprowadzimy mieszanie powietrzem (barbotaż). Powietrze powinno dokładnie opływać przedmiot. Pokazana na fot. 1. klamka znajdowała się w kąpieli poza strefą barbotażu. Po skorygowaniu ustawienia zawieszki problemy ustąpiły. Do tego celu w naszym zakładzie zastosowaliśmy rozwiązanie, które pozwala na przesuwanie strumienia powietrza w kąpieli. Ten temat przedstawiłem w numerze 5(37)/2005 „Lakiernictwa Przemysłowego”. Stary sposobem na walkę z pittingiem (np. w kąpieli niklującej) jest dodanie substancji utleniającej. W tym przypadku często stosowany jest nadlenek wodoru w postaci perhydrolu. Zwykle dodaje się go w ilości 0,2-0,5 cm3/l. Nie wlewamy bezpośrednio perhydrolu do kąpieli, tylko go rozcieńczamy. Uwaga: z perhydrolem należy obchodzić się bardzo ostrożnie: jest to stężona „woda utleniona” (30 proc.) – najmniejsza kropla wylana na skórę powoduje poparzenia. Stosowanie perhydrolu ma jednak wadę jako silny środek utleniający. Powoduje utlenianie organicznych dodatków wybłyszczających. Nadmiar jest bardzo szkodliwy. Bardzo skutecznym środkiem pozwalającym na uniknięcie „pittingu” jest zastosowanie środków powierzchniowo-czynnych – detergentów, które znacznie zmniejszają napięcie powierzchniowe i pozwalają na bardzo skuteczne oderwanie baniek gazu od powierzchni.

    Klasycznym przykładem może być laurylosulfonian sodowy. Dodaje się go w ilości 0,1-0,2 g/l. Powierzchnia kąpieli niklującej powinna być częściowo przykryta pianą powstałą podczas barbotażu. Zanik piany jest sygnałem, że należy dołożyć detergentu. Natomiast analityczne stwierdzenie zawartości detergentu w kąpieli jest dosyć skomplikowane i zwykle przerasta możliwości dosyć dużej galwanizerni, a o małych zakładach rzemieślniczych nie wspomnę. Oglądając detal, który ma jakieś wady, należy bardzo starannie przeanalizować co może być przyczyną. Podobny efekt „pittingu” jak na fot. 1. powstaje również w skutek przepolerowania powierzchni. Dotyczy to szczególnie odlewów aluminiowych czy znalowych. Zwykle jest tak, że jak wada powstaje na detalu zależnie od tego, w którym miejscu znajduje się on na zawieszce, to przyczyny należy szukać w samej kąpieli. Natomiast jeżeli wada ujawnia się w tym samym miejscu na detalu – niezależnie gdzie się znajduje na zawieszce – to przyczyny należy szukać na etapie przygotowania elementu. Zdarzyło się nam, że kropki pojawiały się zawsze w tym samym miejscu na klamce. Po dokładnej analizie problemu okazało się, że za „pitting” było odpowiedzialne polerowanie odlewów. Podczas polerowania klamki polernik zbyt mocno przykładał się do wyoblonej części klamki. Następowało przepolerowanie zewnętrznej gładkiej warstwy odlewu. Pod tą warstwą znajduje się część odlewu zawierająca mikropory. Są one niewidoczne podczas wizualnej oceny detalu, a dodatkowo są zapolerowane. Przygotowane do obróbki galwanicznej klamki są poddawane odtłuszczaniu, a następnie wytrawianiu. Podczas wytrawiania następowało otwarcie mikroporów i było to przyczyną powstawania „pittingu” po miedziowaniu. Po uzgodnieniu z wykonawcą sposobu polerowania, problem praktycznie zniknął. Ilość odpadu zmniejszyła się radykalnie.

    Chromianowanie

    Pisząc o problemach, z którymi się spotykamy podczas nakładania powłok galwanicznych, trudno nie wspomnieć o chromowaniu. Wbrew pozorom jest to jeden z bardziej skomplikowanych procesów galwanicznych. W ostatnim artykule, który ukazał się w nrze 4(42)/2006 LP pisałem, że w poradniku galwanicznym LPW z 1900 roku nie ma ani słowa o chromowaniu. Jest to proces wprowadzony na skalę przemysłową dopiero w I połowie XX w.

    Pisząc na temat chromowania i problemów z tym związanych, chciałbym wspomnieć o kwestii wgłębności kąpieli chromującej. Jest to stały problem galwanizerów, którzy muszą obrabiać detale o skomplikowanych kształtach. W przypadku chromowania detali o skomplikowanych kształtach brak jest powłoki chromowej w zagłębieniach, natomiast na krawędziach następuje już przypalenie chromu. Jednym z istotnych czynników mających wpływ na zdolność kąpieli do krycia skomplikowanych kształtów jest zawartość kwasu siarkowego. Oczywiście, do obecnych kąpieli chromujących stosuje się specjalne katalizatory jako dodatki do chromowania. Są to mieszaniny skomplikowanych związków organicznych. Tego typu dodatki są dostępne bez problemu u przedstawicieli handlowych, którzy sprzedają ww. dodatki do kąpieli. Przy czym firmy produkujące tego typu dodatki dokładnie określają, jaka ma być zawartość kwasy siarkowego w kąpieli chromującej. Bardzo często nieznaczne ilości obcych metali, które są wprowadzane do kąpieli chromującej, działają jako katalizatory chromowania. Dlatego też podczas sporządzania nowej kąpieli chromującej zaleca się częściowe wykorzystanie starej kąpieli.