• zapewnienie jednorodności strumienia powietrza w całym obszarze pracy operatora – prąd powietrza musi być jednorodny w całym obszarze pracy operatora. Kierunek strumienia powietrza powinien zapewniać utrzymywanie farby proszkowej w trakcie napylania z dala od miejsca oddychania operatora i redukować wdychanie farby proszkowej. Wentylacja mechaniczna skierowana pionowo od góry do dołu, w przypadku gdy operator porusza się wokół przedmiotu obrabianego zawieszonego na stałe
• optymalizacja ilości farby proszkowej, zapobieganie wdychaniu przez operatora powietrza zanieczyszczonego powyżej NDS. Znajomość granicznych wartości koncentracji dla stosowanego rodzaju farby proszkowej niestwarzających zagrożenia dla zdrowia.
W miejscach, w których ilość farby proszkowej mogłaby stanowić zagrożenie dla zdrowia, operator powinien być powiadomiony o zalecanym stosowaniu masek przeciwpyłowych.
OperatorW zamkniętej kabinie napylania z operatorem wewnątrz na rys. 3. wymiary wewnętrzne kabiny napylania (długość i szerokość) powinny być przynajmniej o jeden metr szersze z każdej strony długości i szerokości największego przedmiotu obrabianego. W zamkniętym systemie odzyskiwania 6 jest oczyszczane powietrze poprzez odfiltrowanie. Oczyszczone powietrze może być ponownie wprowadzane do obiegu we wnętrzu kabiny. Wymagane jest ustalenie kierunku strumienia powietrza po uwzględnieniu faktu, że duży przedmiot obrabiany (o znanych wymiarach gabarytowych) znajduje się we wnętrzu kabiny. Kierunek przepływu powietrza powinien być pionowy w kierunku do podłogi kabiny.

Rys. 3. Zamknięta kabina z ręcznym zestawem do napylania (zespół sterowania usytuowany jest poza strefą zagrożenia wybuchem) obsługiwanym przez operatora. Średnia prędkość powietrza powinna wynosić przynajmniej 0,3 m/s.
Kabina napylania na rys 3. nie powinna być używana do powlekania małych przedmiotów obrabianych. Nadmierna emisja farby proszkowej w kabinie napylania może wywołać wzrost zagrożenia wybuchem oraz może ona min. wywoływać alergię i zapalenie skóry.Zagrożenie spowodowane przez farbę proszkową
Kabina napylania powinna być zaopatrzona w system wentylacji mechanicznej do zmniejszenia koncentracji farby proszkowej w miejscu pracy operatora poniżej dopuszczalnych granic. Efektami pierwotnymi, które mogą towarzyszyć nadmiernej emisji farby proszkowej są zagrożenia spowodowane przez kontakt z farbą proszkową. Nadmierna emisja powinna być zredukowana przez czynną wentylację mechaniczną. Drugim elementem ograniczającym jest prędkość powietrza we wnętrzu kabiny napylania wyznaczona do ogólnego stosowania bez przedmiotu obrabianego. Wartości prędkości przepływu powietrza w zależności od konstrukcji kabiny oraz usytuowania elementów zestawu do napylania dla kabin pustych. W celu unikania ucieczki farby proszkowej z jakiegokolwiek otworu funkcjonalnego kabiny napylania, wymagane są ekstremalne prędkości powietrza w trakcie napylania we wnętrzu pustej kabiny. Pomiary powinny być wykonywane w trakcie napylania bez przedmiotów obrabianych poz. 4 na rysunkach. Wszystkie wbudowane drzwi i okna otwierające się na zewnątrz, zdolne do wpływania na wentylację mechaniczną, powinny być zamknięte.
System kontroliŚrodki bezpieczeństwa dla wyeliminowania warunków szkodliwych dla zdrowia są optyczne i akustyczne. Posiadają czas zadziałania krótszy niż 0,5 s. Wyłączają instalacje wysokonapięciową, zestaw do napylania, system odzysku i system wentylacji mechanicznej Dla zapewnienia bezpieczeństwa w trakcie linia napylania powinna być wyposażona w następujące systemy kontroli:
• monitorowanie prędkości powietrza (nadzorowanie zmniejszania się wydajności wentylacji). Każde pogorszenie wydajności wentylacji mechanicznej przerywa doprowadzenie wysokiego napięcia oraz napylanie farby proszkowej. Zmniejszenie skuteczności wentylacji nie może być większe niż 10 proc. Musi wskazywać każde pogorszenie się przepływu powietrza (np. wskutek zanieczyszczonych nadmiernie filtrów) poniżej określonych wartości,
• monitorowanie recyrkulacji powietrza. Funkcjonowanie urządzeń zapewniających wentylację mechaniczną po „zatrzymaniu napylania” musi działać tak długo aż atmosfera wewnątrz kabiny napylania nie będzie stanowiła zagrożenia (przykładowo powinna nastąpić pięciokrotna wymiana ilości powietrza),
• blokowanie między wentylacją mechaniczną i zestawem do napylania. Sterowanie wentylacji przez odpowiedni obwód elektryczny; wyposażenie w urządzenia do rozdziału energii i jej zredukowania. Urządzenie do blokowania musi zapewniać, że w przypadku awarii wentylacji zestaw do napylania 5 będzie natychmiast zatrzymany. Zestaw do napylania może być załączony ponownie do eksploatacji jedynie wówczas, gdy funkcjonuje wentylacja mechaniczna. Przypadek ten dotyczy również kabiny napylania z napędami automatycznych zestawów na zewnątrz kabiny na rys. 4.

Rys. 4. Zamknięta kabina z automatycznym zestawem do napylania 1. Średnia prędkość powietrza (w każdym otworze funkcjonalnym) 0,40 ms-1, przy minimalnej prędkości 0,30 ms-1.
Bronisław Marek WIECHUŁA
Główny Instytut Górnictwa Katowice






