Aktualności i przegląd rynku

W nowoczesnej produkcji masowej, szczególnie drobnych przedmiotów,

istnieje konieczność eliminowania uciążliwych operacji ręcznej obróbki

wykańczającej procesami realizowanymi w wygładzarkach pojemnikowych, popularnie

zwanych obróbkami roto-wibracyjnymi. Początki tej technologii przypadają na

koniec XIX wieku, a okres intensywnego rozwoju na lata I wojny

światowej.

Rozwój tej metody obróbki, realizowanej przeważnie na

mokro, doprowadził do upowszechnienia się nowych typów urządzeń obróbczych,

wśród których dominują urządzenia wibracyjne o zróżnicowanej geometrii

przestrzeni roboczej pojemnika oraz różnorodnych typów narzędzi obróbkowych

(kształtek) i płynów wspomagających obróbkę. Współcześnie stosowane urządzenia

to w większości w pełni zautomatyzowane instalacje technologiczne, w których

zamkniętym obiegiem kształtek i płynów wspomagających. Roto-wibracyjna obróbka

powierzchni to coraz bardziej popularna przemysłowa metoda obróbki,

umożliwiająca intensyfikację, mechanizację czy automatyzację różnorodnych

procesów technologicznych (usuwanie zadziorów, zaokrąglanie ostrych krawędzi,

szlifowanie, polerowanie wygładzające i wybłyszczające powierzchnię,

przygotowanie powierzchni

Kształtki ścierne o spoiwie żywicznym

Podział urządzeń do obróbki roto-wibracyjnej dokonuje się na podstawie rodzaju

ruchu pojemnika wygładzarki i jego kształtu oraz w oparciu o wielkość przeciążeń

we wsadzie roboczym zawartym w tym pojemniku. Od kilku lat najbardziej popularne

wygładzarki proszkowe i planetarne. Są one stosowane tylko tam, gdzie nie można

zastosować innego typu wygładzarki. Ciągły postęp obróbki skrawaniem,

odlewnictwa, obróbki cieplnej itp. pozwala na uzyskanie wyrobów z gładkimi

powierzchniami, mało widocznymi liniami podziału. W tej sytuacji obróbka

roto-wibracyjna jest w bardzo wielu przypadkach ograniczona do wygładzania,

polerowania i przygotowania powierzchni pod powłoki lakiernicze i pokrycia

galwaniczne.  Cechą wyróżniającą obróbkę w wygładzarkach pojemnikowych od

innych sposobów obróbki wykańczającej jest jednoczesna obróbka znacznej liczby

przedmiotów jeszcze większą liczbą kształtek. Praca narzędzia odbywa się w

sposób kinematycznie swobodny. Wynikiem tego jest różnorodność kontaktów między

obrabianymi a kształ¬tkami można uznać za roboczy, zaś np. wzajemny kontakt

przedmiotów obrabianych jako szkodliwy przede wszystkim dla jakości ich

powierzchni.

Obróbka ubytkowa w wygładzarkach pojemnikowych może być

realizowana przy użyciu dwóch różnych grup kształtek: kształtek ściernych o

spoiwie żywicznym i kształtek ściernych o spoiwie ceramicznym. Obróbka

wykończeniowa (bez ubytku masy przedmiotu) realizowana jest za pomocą kształtek

polerujących, tzn. ceramicznych porcelanowych lub metalowych. Kształtki ścierne

powinny wykazywać określoną skrawność, tj. zdolność do skrawania przedmiotów

poddanych obróbce roto-wibracyjnej. Kształtki polerskie powinny natomiast

posiadać określoną twardość uniemożliwiającą ich deformację oraz wysoką gładkość

zapobiegającą kaleczeniu powierzchni przedmiotów obrabianych. Dwa podstawowe

typy kształtek to kształtki ścierne

Części obrabiane w kształtkach ceramicznych

kształtki wytwarzane na przemysłową skalę. Kształty i wielkość kształtek

stosowanych w obróbce pojemnikowej to efekt wyboru skuteczności obróbki, jak

również ekonomicznie uzasadnionych metod produkcji poszczególnych rodzajów

kształtek.  Kształtki ceramiczne ścierne stosuje się przede wszystkim do

obróbki przedmiotów stalowych, ale również do obróbki np. tworzyw sztucznych. W

zależności od przeznaczenia stosuje się kształtki z różną zawartością ziarna

ściernego (do 45%), a także o zróżnicowanym uziarnieniu ścierniwa (drobniejsze

45-125 mm, grubsze 125-300 mm). Im większe naddatki do usunięcia i im twardszy

jest materiał obrabiany, tym wyższa zawartość ziarna ściernego (30-45%) i

grubsze ziarna ścierne. W pewnych przypadkach kształtki ceramiczne produkowane

są też bez ziarna ściernego i używane są wówczas jako nośniki proszków lub past

wspomagających, dodawanych niezależnie. Ma to miejsce np. podczas obróbki

pojemnikowej guzików poliestrowych. Podstawowy rodzaj kształtek żywicznych to

kształtki żywiczne poliestrowe. Pewne, jednak coraz mniejsze zastosowanie mają

kształtki żywiczne mocznikowe.

Kształtki żywiczne wytwarzane są metodami

odlewania w formach i następnego utwardzania w podwyższonych temperaturach.

Zróżnicowanie właściwości tych kształtek uzyskuje się zmieniając ilość i

charakterystykę żywicy, jak również rodzaj i charakterystykę materiałów

ściernych i polerskich stosowanych jako wypełniacze żywicy. Kształtki żywiczne

są podstawowym narzędziem obróbkowym stosowanym w wygładzarkach pojemnikowych,