Aktualności i przegląd rynku

Wyższy poziom wtajemniczenia w technologii architektonicznych farb proszkowych

Przed projektantami budynków stoją poważne zadania poszukiwania i stosowania nowoczesnych produktów dekoracyjnych i ochronnych o wysokiej jakości z uwzględnieniem warunków ekonomicznych. By wzbogacić styl i możliwości projektowe, architekci poszukują takich powłok dla powstających budowli, które dzięki swojemu wykończeniu: ciekawy kolor, połysk czy struktura, nadadzą konstrukcji niepowtarzalny charakter, jednocześnie spełniając najbardziej rygorystyczne wymagania budowlane. Szczególnie wysokie normy muszą spełniać powłoki narażone na działanie ekstremalnego promieniowania UV, dużej wilgotności, wysokich temperatur i agresywnych czynników zanieczyszczonego środowiska. Farby proszkowe zdobyły sobie znaczącą pozycję wśród architektów i projektantów na całym świecie dzięki swojej trwałości, zdolności zachowania połysku i barwy, odporności na warunki pogodowe, odporności na ścieranie, szerokim możliwościom kolorystycznym i wykończeniowym oraz spełnieniu coraz wyższych norm technicznych i środowiskowych.

Odporność powłok proszkowych na działanie warunków klimatycznych jest uzależniona od miejsca ekspozycji, a konkretnie od położenia na kuli ziemskiej względem równika, określanego jako szerokość geograficzna. Stąd tak istotne znaczenie mają standardy jakościowe jako główne wskaźników odporności farb. Główne czynniki, które przyczyniają się do procesu degradacji powłok to promieniowanie UV, temperatura i wilgotność. Biorąc pod uwagę te aspekty, regiony takie jak Bliski Wschód, południowo-wschodnia Azja oraz południowa część Stanów Zjednoczonych uznano za miejsca stanowiące wyjątkowe wyzwanie dla myśli architektonicznej pod kątem odporności farb na blaknięcie, kredowanie czy utratę połysku. Są to jedne z kluczowych cech odporności powłok na warunki pogodowe odnoszące się do wszystkich rodzajów i systemów zabezpieczeń elementów elewacyjnych. Aby ułatwić projektantom poruszanie się w gąszczu nowoczesnych technologicznie propozycji zabezpieczeń konstrukcji, wprowadzono standardy architektoniczne. Znane w Europie i szeroko stosowane w branży architektonicznej są Standardy GSB-International oraz Qualicoat określające kryteria dla farb stosowanych do zabezpieczania profili aluminiowych. W Stanach Zjednoczonych stowarzyszenie producentów branży architektonicznej pod nazwą The American Architectural Manufacturers’ Association (AAMA) określa wymagania dla farb do zabezpieczania profili aluminiowych i paneli budowlanych.

W normach GSB, Qualicoat i AAMA, trwałość farb szacowana jest w oparciu o wyniki testu Floryda, tzn. decydujący jest stan powłoki po ekspozycji pomalowanych paneli przez określoną liczbę lat na południowej Florydzie. W tabeli przedstawiono przegląd odpowiednich cech odpornościowych w odniesieniu do powyższych standardów. Jak to przedstawiono w tabeli, wymogi Klasy 1 spełniają fasadowe poliestrowe farby proszkowe. Ten rodzaj farb charakteryzuje się korzystną relacją ceny do właściwości ochronnych i jest dostępny w szerokiej palecie kolorystycznej. Jednakże, odporność na warunki pogodowe może okazać się niewystarczająca dla pewnych szerokości geograficznych, gdzie natężenie promieniowania UV jest szczególnie wysokie. Wymogi Klasy 2 spełniają fasadowe poliestrowe farby proszkowe typu Super Durable, które oferują najwyższą trwałość, przy zastosowaniu na zewnątrz, połączoną z doskonałą odpornością na działanie czynników chemicznych oraz korozję. Klasa 3 to poziom najwyższych wymogów dotyczących odporności, których fasadowe farby proszkowe poliestrowe nie mogą spełnić. Te najwyższe wymagania dla pokryć stosowanych na zewnątrz już tradycyjnie spełniane są przez systemy płynnych farb polimerowych bazujących na rozpuszczalnikach, znanych także jako systemy PVDF. Rosnąca troska o niekorzystne skutki dla środowiska oraz rosnące koszty stosowania tych systemów farb zachęciły technologów farb proszkowych do opracowania alternatywnych rodzajów suchych farb zdolnych do sprostania licznym wymaganiom tego segmentu rynku, do jakiego należą fasady budynków. W tym celu zostały opracowane farby proszkowe typu Hyper Durable bazujące na technologii fluoro-polimerowej PVF3. Dzięki temu, że odpowiadają estetycznym i funkcjonalnym potrzebom branży architektonicznej i oferują długotrwałą odporność na warunki pogodowe zgodnie z normą AAMA 2605, dorównują odporności tradycyjnych systemów malarskich. Jednakże, cechy odpornościowe farb nie są już jedynym kryterium skłaniającym branżę do wyboru danego materiału konstrukcyjnego. Dzisiejsi architekci, dokonując wyborów w procesie selekcji materiałowej, przywiązują coraz większą wagę do problemów ochrony środowiska. Kwestie takie, jak poziom ochrony środowiska przy zastosowaniu farb wewnątrz, kontrola emisji lotnych organicznych związków VOC (Volatile Organic Content) oraz energii rozpraszanej w trakcie procesu wytwarzania materiałów – wszystko to staje się równie ważne, jak walory estetyczne i spełnienie wymagań technologicznych. Podobnie jak w każdej innej technologii farb proszkowych, farby proszkowe typu Hyper Durable stanowią całkowicie suche, przyjazne dla środowiska wykończenie. Nie zawierają rozpuszczalników, ani nie uwalniają żadnych lotnych organicznych związków (VOC) - dlatego na poziomie zastosowania farby środowisko nie jest narażone na zanieczyszczenia. Farby proszkowe na bazie fluoro-polimerów do zastosowań architektonicznych zdobywają sobie pozycję jako alternatywa dla płynnych farb typu PVDF, ale znacznie bardziej przyjazna środowisku. Obecnie okazują się niezwykle przydatne w wysokich konstrukcjach wznoszonych na Bliskim Wschodzie i w południowo-wschodniej Azji. Technologia PVF3 zapewnia niejako wrodzoną odporność na warunki atmosferyczne oraz właściwości estetyczne, jako cechy dodane do wszystkich właściwości tradycyjnie już kojarzonych z farbami proszkowymi, takich jak łatwość zastosowania, wyjątkowa ochrona przed korozją, doskonała przyczepność, pokrywanie krawędzi, twardość i odporność na ścieranie. Efektywność kosztowa tej inwestycji wynika z zastosowania pojedynczej warstwy, co prowadzi do zwiększonej produktywności i redukcji kosztów aplikacji. Tabela norm architektonicznych prezentuje oficjalne gwarancje. Można by zadać pytanie natury praktycznej: Jak oszacować odporność na warunki pogodowe w rzeczywistości, w oparciu o test z Florydy? Bardzo dobre pytanie. Test przeprowadza się na Florydzie poprzez ekspozycję na naturalne światło i warunki atmosferyczne pomalowanych paneli wg ściśle określonych zasad. Dla standardu GSB i Klasy 1 Qualicoat poziom zachowania połysku musi wynosić > 50 proc. po roku ekspozycji. Zadanie przełożenia tego czynnika na ekspozycję rzeczywistą, na przykład w Polsce, jest bardzo trudne. Wiele zależy od tego, czy powłoka skierowana jest na południe czy północ. Czy jest w jakikolwiek sposób zabezpieczona? Czy poddana jest bezpośredniemu działaniu promieni słonecznych? Ważne jest natężenie promieniowania UV, stopień zanieczyszczenia powietrza. Co to tak naprawdę znaczy, gdy mówimy o odporności na warunki atmosferyczne? Główną troską jest pytanie czy powłoka zachowa swoje właściwości zarówno dekoracyjne – barwę i połysk - jak i ochronne – zabezpieczenie podłoża przed korozją. Można tu skorzystać z obserwacji pokrytych farbą proszkową elementów fasadowych wystawionych na działanie czynników atmosferycznych w różnych miejscach Europy przez wiele lat. Okazuje się, że wysuwamy ciekawe wyniki. Dzięki dobrej jakości przygotowania wstępnego, są budynki, które nawet po 30 latach nie wykazują śladu łuszczącej się farby czy jakichkolwiek innych zmian! Okazuje się, że dla zachowania koloru i połysku niezwykle istotne są takie czynniki jak lokalizacja, kolor, czyszczenie i konserwacja oraz jakość i rodzaj zastosowanej powłoki. Ciemniejsze kolory wykazują większą redukcję połysku niż kolory jaśniejsze na skutek wyższej absorpcji energii UV. Intensywniejsze (nasycone) kolory, takie jak żółty czy czerwony blakną mocniej niż szary i kolory ciemniejsze itd. Niebagatelną rolę w przedłużeniu trwałości powłoki i utrzymaniu jej świetnego wyglądu ma regularne czyszczenie i konserwacja. Wobec powyższego nie jest możliwe bezpośrednie przełożenie wyników testu Floryda na trwałość powłoki użytkowanej. Rezultaty badań służą porównaniu odporności farb i prognozowaniu ich zachowania podczas eksploatacji, a także są wskazówką do wyboru najbardziej odpowiedniego produktu dla danej konstrukcji. ?

Jotun Powder Coatings, A.S.