- procesem złożonym jest hydrofilność medium. Sam związek chemiczny, inertny w stosunku do powłoki, absorbuje się we wszystkich jej porach i nieszczelnościach. Jeżeli po przerwaniu kontaktu z medium jest możliwość odparowania zaabsorbowanego medium – nic się nie dzieje, powłoka zachowuje stan wyjściowy. Jednakże, kiedy hydrofilne medium pozostanie w porach powłoki, a zostanie ona poddana działaniu wody, wówczas w wyniku osmozy może wystąpić spęcherzenie powłoki;
- podobne zjawisko może wystąpić, kiedy magazynowane medium ulega hydrolizie pod wpływem wody, która, jako zanieczyszczenie, przedostanie się do ładunku.
Zdegradowana powłoka przestaje być wystarczającą barierą metalowego podłoża przed działaniem środowiska, wymaga więc renowacji. Biorąc pod uwagę koszty związane zarówno z eksploatacją obiektu, jak i opłatami za korzystanie ze środowiska – renowację pokryć należy przeprowadzić wówczas, kiedy zdegradowana jest tylko powłoka nawierzchniowa, a nie, jak to się dzieje na ogół w Polsce, kiedy powłoki ochronne leżą już pod konstrukcją a ubytki na metalu tworzą głębokie wżery, jak to pokazano na rys. 1.
Przeprowadzenie renowacji mającej na celu usunięcie jedynie zdegradowanej powłoki nawierzchniowej z pozostawieniem dolnych warstw systemu malarskiego nie wymaga stosowania ton ścierniwa (koszt utylizacji), ogranicza zużycie farb i związaną z tym emisję do atmosfery rozpuszczalników organicznych a uszczelnienie systemu nową powłoką nawierzchniową przedłuża jego trwałość o ok. 50%.Ocena degradacji pokrycia
Każda planowana renowacja pokrycia powinna być poprzedzona ekspertyzą stanu powłok. Jest to niezbędne dla podjęcia decyzji o zakresie renowacji.
Ocenę degradacji pokrycia przeprowadza się w oparciu o następujące normy:
• PN-EN ISO 4628. Farby i lakiery. Ocena zniszczeń powłok. Określenie ilości i rozmiaru uszkodzeń oraz intensywności jednolitych zmian w wyglądzie.
Część 1 – Ogólne zasady i schematy klasyfikacji.Część 2 – Określenie stopnia spęcherzenia.
Część 3 – Określenie stopnia zardzewienia.
Część 4 – Określenie stopnia spękania.
Część 5 – Określenie stopnia złuszczenia.
Część 6 – Ocena stopnia kredowania metodą z użyciem taśmy.
Część 7 – Ocena stopnia kredowania metodą z użyciem aksamitu.
Przytoczone części normy posiadają wzorce obrazujące rozmiar i natężenie uszkodzenia.
- PN-EN ISO 2409 – Farby i lakiery. Metoda siatki nacięć.
- PN-EN ISO 4624 – Farby i lakiery. Ocena przyczepności metodą odrywową.
- PN-EN ISO 16276/1, 2 – Ochrona konstrukcji stalowych przed korozją za pomocą powłok ochronnych systemów malarskich. Ocena i kryteria przyjęcia adhezji/kohezji (wytrzymałość na odrywanie) powłok. Część 1. Badanie metodą odrywową. Część 2. Badane metodą siatki nacięć i metoda nacięcia w kształcie X.
Dla wszystkich części PN-EN ISO 4628 przyjęto jednolitą konwencję określania intensywności i ilości uszkodzeń w skali od „0” do „5”, przy czym „5” oznacza uszkodzenie tak poważne, że dalsze rozróżnianie nie ma praktycznego znaczenia.PN-EN ISO 4628/2. Norma identyfikuje gęstość (intensywność) i rozmiar spęcherzenia. Wzorce fotograficzne ilustrują rozmiary pęcherzy: 2, 3, 4, 5 oraz gęstości w każdym rozmiarze w skali 2, 3, 4, 5, np. określenie spęcherzenia 2 (4S) oznacza nieliczne pęcherze (2) o rozmiarach od 0,5 do 5 mm (4S).
Rys. 2. Przykłady wzorców spęcherzenia. / 2.1. Intensywność wady 3, rozmiar pęcherzy 5. / 2.2. Intensywność wady 5, rozmiar pęcherzy 5.
Rys. 3. Wzorce spękania przykładowo o gęstości 4 wg PN-ISO 4628/4. / 3.1. Spękania bez określonego kierunku. / 3.2. Spękania w określonym kierunku.
Rys. 4. Wzorce złuszczania przykładowo o wielkości 5 wg PN-ISO 4628/5. / 4.1. Złuszczenie bez określonego kierunku. / 4.2. Złuszczenie w określonym kierunku.
Skala gęstości pęcherzy: 0 – brak, 1 – mniej niż nieliczne, 2 – nieliczne, 3 – średnia ilość, 4 – średniogęsto, 5 – gęsto.
Na rys. 2 pokazano wzorce spęcherzenia z normy PN-ISO 4628/2.
PN-EN ISO 4628/3. Norma rozróżnia pięć stopni skorodowania Ri, które skorelowane są ze stopniami 10-stopniowej Skali Europejskiej.
Skorodowanie Ri 3 (S 3) oznacza, że na powierzchni korozja występuje w stopniu zbliżonym do wzorca 3 (1% pow.), a rozmiary pojedynczych plam do 0,5 mm (S 3).
PN-EN ISO 4628/4. Norma obrazuje pięć wzorców intensywności spękania bez określonego kierunku (rys. 3.1.) i pięć wzorców spękania w określonym kierunku (rys. 3.2.).
Rozmiar pęknięć określa się wg następującego schematu:
0 – niewidoczne przy 10-krotnym powiększeniu;
1 – widoczne przy powiększeniu co najmniej 10-krotnym;
2 – ledwo widoczne przy wzroku skorygowanym do normalnego;
3 – wyraźnie widoczne przy wzroku skorygowanym do normalnego;
4 – duże pęknięcia szer. do 1 mm;
5 – bardzo duże pęknięcia, szersze niż 1 mm.
Jeżeli to możliwe, wskazać głębokość spękania wg poniższej skali:
