Aktualności i przegląd rynku

Malowanie proszkowe dla opornych - część V

Minął właśnie czas kolejnych egzaminów dojrzałości i po raz kolejny słyszymy narzekania na obniżenie poziomu wymagań wobec abiturientów. Podczas rekrutacji na wyższe uczelnie znowu będziemy świadkami problemów z zapewnieniem odpowiedniej liczby kandydatów dla miejsc przygotowanych na wyższych uczelniach technicznych. Ktoś zapyta: co to ma wspólnego z malowaniem proszkowym? Odpowiedź nie jest trudna.

Wraz z niechęcią do nauki przedmiotów ścisłych i obniżeniem ogólnego poziomu wykształcenia technicznego, coraz mniej sceptycznie przyglądamy się otaczającemu nas światu i coraz mniej krytycznie przyjmujemy przedstawiane nam nowinki. Niestety, rzeczywistość jest racjonalna do bólu i dlatego potrzeba czasem podyskutować z niektórymi zabiegami marketingowymi aktualnie istotnymi dla środowiska powłok proszkowych. W niniejszym tekście, w miarę moich możliwości, parę niedomówień i nieporozumień postaram się wyjaśnić.

Wszystko po staremu

Czy to się komuś podoba, czy nie, wiele w malowaniu proszkowym w ostatnim czasie się nie zmieniło. Im kto bardziej stara się udowodnić, że jest inaczej, tym zapewne bardziej szerzeniem takiej informacji jest zainteresowany. Patrząc na farby proszkowe w aspekcie technologii wytwarzania, jesteśmy w dalszym ciągu w latach dziewięćdziesiątych XX wieku. Jedynym odstępstwem od tej reguły jest stale rozwijany i udoskonalany proces łączenia pigmentu metalicznego z materiałem powłokowym (tzw. bonding), zapewniający jednorodność i powtarzalność uzyskiwanego efektu wizualnego tak popularnych dzisiaj powłok metalicznych. Niewiele zmienia się również w przypadku własności surowców używanych do produkcji. Co prawda, stają się one coraz bardziej przyjazne dla środowiska i mniej szkodliwe dla człowieka, lecz w tym przypadku główny zauważalny ostatnio progres był związany z niezwykłym wzrostem kosztów energii na rynkach światowych. Spowodował on wzrost zainteresowania ofertą żywic termoutwardzalnych, wymagających do pełnego usieciowania niższych niż dotychczas temperatur utwardzania. Sprawa przestała jednak być istotnym kluczem do sukcesu w biznesie wraz z globalnym kryzysem ekonomicznym, skutkującym drastycznym obniżeniem kosztów nośników energii. Przeglądając zagraniczne piśmiennictwo na temat technologii malowania proszkowego, możemy również odnieść wrażenie, że jesteśmy świadkami pewnej stagnacji. Trudno bowiem znaleźć ciekawe informacje mogące w istotny sposób zmienić nasz sposób myślenia. Wiele miejsca za to zajmują relacje z użytkowania konkretnych rozwiązań i opis wynikających z tego tytułu profitów dla firm inwestujących w takie a nie inne urządzenia czy technologie. Aktualny stan rynku doprowadził do specyficznej sytuacji, w której brak istotnego postępu technicznego zastąpiony został przez oferty kolejnych produktów tworzonych raczej w celu schlebiania oczekiwaniom klientów niż rzeczywistego rozwoju technologii.

Farby antybakteryjne

Własności srebra zostały docenione już kilka tysięcy lat temu przez starożytnych Egipcjan, którzy używali go do zachowania świeżości magazynowanej żywności, chroniąc ją przed pleśniami i grzybami. Podobnie postępowali Fenicjanie, używając srebrnych naczyń na wodę w celu zabezpieczenia jej przed drobnoustrojami. Na XIV wiek datuje się w Kościele Katolickim zastosowanie srebra do wyrobu kielichów liturgicznych i tac przeznaczonych do podawania komunii, dla zapobieżenia ewentualnemu przenoszeniu chorób pomiędzy księżmi a parafianami. Współcześnie srebro ma wiele zastosowań, przede wszystkim w medycynie, np. jako elementy zastawek sercowych. Po przeprowadzeniu kompleksowych badań okazało się, że srebro jest w stanie niszczyć ponad 650 rodzajów mikroorganizmów. Nie tak dawno, kilka lat temu, podjęto próby wykorzystania własności srebra również w przemyśle farb proszkowych. Autor niniejszego tekstu na fali zainteresowania nowinkami był kiedyś również entuzjastą pomysłu nowej broni w walce z bakteriami. Po ochłonięciu przyszedł jednak czas na refleksję.

Farby proszkowe wykorzystywane do wykonywania powłok na elementach metalowych przeznaczonych do użytkowania w szpitalach i innych placówkach opieki zdrowotnej muszą być przede wszystkim odporne na działanie wszelkiego rodzaju środków, szeroko stosowanych do utrzymania w czystości i zapewnienia odpowiednich warunków w pomieszczeniach wymagających dezynfekcji. Konsekwencją tego jest spodziewana odporność na promieniowanie ultrafioletowe oraz wielokrotne zmywanie środkami chemicznymi. I gdzie tu jest miejsce na zbawienne działanie cząstek srebra? Niezależnie od tego ile bakterii będzie się namnażać na powłoce proszkowej (czy będzie to kilkakrotnie mniej lub więcej) i tak elementy pomalowane należy poddać dezynfekcji. O ile będziemy chcieli, żeby dodatek srebra był aktywny, cząstki metalu powinny znaleźć się na powierzchni powłoki, aby mieć jak najlepszy kontakt z bakteriami, zapobiegając ich namnażaniu. Czy jednak na tej powierzchni pozostaną po pierwszym porządnym myciu? Czy metaliczne srebro w kontakcie ze środkami chemicznymi pozostanie aktywne? Po zastanowieniu wydaje się, że pomysł wykorzystania srebra jako dodatku antybakteryjnego w farbach proszkowych ma znaczenie drugorzędne i jest zabiegiem bardziej marketingowym niż zaleceniem wynikającym ze względów technicznych. Dodatkowego problemu dostarcza brak jednoznacznych badań wykluczających niepożądane działanie nanocząsteczek srebra na organizm ludzki przy ryzyku wdychania farby w stanie sproszkowanym podczas aplikacji. Jak zwykle w takich sytuacjach i w tym wypadku rynek samoistnie reguluje jakość zaoferowanych rozwiązań. Pomimo podsycanego zainteresowania, podaż farb antybakteryjnych jest stale dość ograniczona. Dużo bardziej dla „szpitalnych” zastosowań są pożądane farby o odpowiedniej wytrzymałości na działanie środków chemicznych, niezmieniające koloru pod wpływem promieniowania ultrafioletowego, również odporne na ścieranie. Używana dość często nazwa farby antybakteryjne wydaje się więc być często zwykłym nieporozumieniem.