Idziemy np. na umówione spotkanie do znajomych i często już przy wejściu zwracamy uwagę na ładne drzwi, w których to drzwiach znajduje się świetnie wyglądająca klamka, mająca jednocześnie oryginalny wygląd. Ciekawy kształt, lśniąca gładka, metaliczna w dotyku powierzchnia, po prostu perfekcyjne wykonanie. Z kolei w łazience przyglądamy się baterii łazienkowej i jest podobnie wrażenie, idealne wykonanie. I tak co krok.
Dlaczego tak jest, detal jak detal, no może trochę bardziej oryginalny kształt, ale cóż z tego? Jest wiele rzeczy posiadających ciekawe i oryginalne kształty, ale cały efekt końcowy leży w perfekcyjnym wykończeniu. Myślę, że dotyczy to wielu dziedzin naszego życia, jak nie wszystkich. Cała sztuka dobrego efektu końcowego nie polega na zużyciu określonej ilości materiału a potem jakoś to będzie. Niestety nie będzie, materiału wyłożymy tyle samo a wygląd końcowy mizerny.
W procesach galwanicznych jest podobnie. Ta kwestia jest bardzo widoczna w pracach związanych z obróbką galwaniczną. Przy czym tutaj (w innych branżach jest podobnie) im lepszy efekt chcemy osiągnąć, tym większe nakłady trzeba ponieść. Dobra jakość-efekt końcowy jest w bezpośredni sposób związana z czystością kąpieli. Chcąc uzyskać ładne równe warstwy galwaniczne: miedź nikiel czy chrom, musimy dużą uwagę przykładać do czystości szeroko rozumianej. O przygotowaniu samych detali do galwanizacji nie chcę pisać, jest to zrozumiałe, im lepiej przygotowany detal, wypolerowany wymyty, odtłuszcvzony, tym lepszy efekt końcowy. Chciałbym się skupić na utrzymaniu w czystości kąpieli galwanicznych a w szczególności na filtracji kąpieli. Jak wspomniałem już detale powinny być wprowadzane do kąpieli w stanie czystym, tym niemniej zawsze dostają się do kąpieli jakieś resztki zanieczyszczeń mechanicznych jak np. pasta polerska. W takiej sytuacji niezbędne jest stosowanie odpowiedniej filtracji roztworów w wannach galwanicznych. Innym źródłem zanieczyszczeń, które ma znaczący wpływ na jakość powierzchni, są produkty rozpadu substancji organicznych stosowanych jako dodatki wybłyszczające. Z kolei często same anody są źródłem zanieczyszczeń mechanicznych. Wystarczy, że worki anodowe, w których znajdują się anody nie mają odpowiedniej gęstości tkaniny i szlam anodowy dostaje się do kąpieli. Efekt zanieczyszczeń mechanicznych jest widoczny na powłokach galwanicznych w postaci szorstkości powierzchni. Stałe cząstki są wbudowywane w strukturę nakładanej warstwy, co daje efekt jak gdyby na powierzchni był rozsypany drobny pył. Są też takie sytuacje, że wydzielany metal w procesie galwanizacji nie osadza się na powierzchni tylko w postaci pyłu krąży w kąpieli, tak jest gdy miedziujemy stal nierdzewną np. rury.
W tej sytuacji niezbędne jest zastosowanie odpowiedniej filtracji. Niezbędne są tu filtry galwanizerskie. W zasadzie na potrzeby galwanotechniki stosuje się dwa rodzaje filtrów:
-filtry przekładkowe (bibułowe)
-filtry świecowe
Fot. 2A. Pompa wraz ze świecami.
Jedne i drugie mają swoje wady i zalety. Filtry przekładkowe bazują na krążkach bibułowych, które są umieszczane pomiędzy specjalnymi płytami, które to płyty w swojej konstrukcji posiadają kanaliki. (fot. 1). Z krążków bibuły i płyt układa się cały stos, który jest następnie zamykany w pojemniku. Przepływ cieczy jest taki, że kąpiel galwaniczna od zewnątrz wnika do krążka a następnie po przejściu przez bibułę centralnym otworem jest odprowadzana z filtra. Z kolei filtry świecowe (fot. 2) bazują na specjalnych wkładach świecowych. Świeca jest to filtr kształtem przypominający porowatą świecę z otworem w środku. Zbudowany może być np. z nawiniętego na wewnętrzną tuleję poliropylenowego lub bawełnianego sznurka. W ogóle jest bardzo dużo opcji w jakich może być skonstruowana świeca, są nawet świece z wypełnieniem z węgla aktywowanego bądź żywicy. Filtry bibułowe są jednorazowe. Wbrew pozorom są takie sytuacje związane z filtracją, że jest to zaleta. Ma to miejsce wówczas gdy „obkładamy” filtr węglem aktywowanym. Co to znaczy? Robi się w pojemniku zapasowym papkę z wody oraz węgla i umieszcza się w nim węże ssania i tłoczenia, ciecz tak długo się filtruje aż uzyskamy klarowną wodę. Czyli cały węgiel osadził się na bibule i w tym momencie możemy węże przełożyć do kąpieli galwanicznej. Tą techniką jesteśmy w stanie odfiltrować np. związki organiczne, zarówno dodatki wybłyszczające, jak i ich produkty rozpadu. Spotkałem się w galwanizerniach niemiecki z zastosowaniem tej techniki do doszczelnienia filtra. Zamiast węgla stosuje się specjalny proszek, który osiadając na bibule podnosi dokładność filtracji. Po zakończonym procesie bibułę się wyrzuca.
Takiej operacji nie można zrobić z filtrami świecowymi. Świece są wielokrotnego użycia, po prostu co jakiś czas należy je przemyć w przeciwprądzie. Usuwamy w ten sposób zanieczyszczenia z kąpieli galwanicznej. Tracimy wprawdzie kilkanaście procent na wydajności ale świeca jeszcze nadaje się do użycia. Natomiast osadzenie węgla na polipropylenowej świecy praktycznie zniszczy ją nam. Zużytego węgla nie da się ze świecy usunąć, tzn jakąś część przemywając świecę w przeciwprądzie usuniemy ale sporo węgla tak głęboko wniknie w strukturę filtra, że będzie nie do usunięcia.
