Fot. 1. Spektrofotometry spectro2go i color2go
Coraz częściej kontrolujemy kolor. To niełatwy do określenia parametr, bo związany z subiektywnym postrzeganiem odcienia barwy i jasności powierzchni. Dodatkowo wpływ na tę ocenę mają połysk i profil powierzchni. Najnowsze rozwiązania techniczne prezentują coraz lepsze możliwości opisywania liczbowego wyglądu powłok. Firma BYK Gardner – producent urządzeń pomiarowych do właściwości wizualnych – oferuje całą gamę spektrofotometrów barwy o różnych opcjach, wyposażeniu oraz odpowiadających na potrzeby każdej aplikacji. Artykuł ten podsumowuje modele spektrofotometrów dostępne w ofercie dystrybutora – firmy Eurotom – oraz ich możliwości.
Barwa i połysk
Wygląd powłoki wyznaczają połysk i barwa. Dwa identyczne detale o tej samej fizycznie barwie, lecz różnym połysku będą dawać różne wrażenia kolorystyczne: detal o wyższym połysku wyda się w swej barwie ciemniejszy i bardziej nasycony. By zapewnić jednolity i powtarzalny wygląd produktu, należy wprowadzić kontrolę obu parametrów.
Aby zapewnić kompleksowość pomiaru barwy, wszystkie spektrofotometry firmy BYK Gardner posiadają wbudowane połyskomierze (fot. 1). Wyjątek stanowi najprostszy model color2check. Dodatkowymi atutami spektrofotometrów z rodzin color2 i spectro2 są:
- dostępność w dwóch geometriach pomiaru 45/0 lub sferycznej d/8,
- możliwość tworzenia i pracy ze standardami cyfrowymi,
- spełnianie międzynarodowych norm,
- stabilność temperaturowa oraz wysoka powtarzalność i odtwarzalność pomiarów.
Barwa, połysk i fluorescencja
Kontrola jakości materiałów fluorescencyjnych powinna przebiegać za pomocą fluorymetru, lecz na skalę przemysłową jest to prawie niemożliwe ze względu na długi czas analizy i wysokie koszty. Rozwiązaniem jest spektrofotometr ze zintegrowanym fluorymetrem w dwóch rodzinach urządzeń: spectro2guide – spektrofotometr przenośny oraz Color2view – spektrofotometr stołowy w geometrii pomiarowej 45°c:0° (fot. 2). Łącząc spektrofotometr i fluorymetr w jednym urządzeniu, spectro2guide i color2view są w stanie odróżnić emisję od remisji, czyli oddzielić liczbowo efekt fluorescencji od odbicia bez tego efektu. Urządzenia te pozwalają na jednoczesny pomiar barwy i połysku oraz fluorescencji, której ocena pozwala oszacować zmianę koloru naszego produktu w czasie.
W celu uproszczenia oceny i wprowadzenia numerycznej formy prognozy zmiany barwy opracowano także dwa nowe indeksy: dE FL i dE zero.
dE FL opisuje zmianę dE aktualnej fluorescencyjnej próbki wobec stanu po wygaśnięciu całej energii fluorescencji w materiale. Odczyt dE FL równy zero na danej próbce oznacza, że nie zawiera ona pigmentów fluorescencyjnych.
dE zero opisuje różnicę kolorów między standardem odniesienia a próbką po wygaśnięciu całej fluorescencji.
Fot. 2. Spektrofotometry spectro2guide i color2view z możliwością wymiany standardów cyfrowych
Barwa, połysk, fluorescencja i jetness (pomiar głębokości czerni)
Kolejną propozycją spektrofotometru łączącego w sobie kilka modułów pomiarowych jest spectro2guide Pro oraz Color2view Pro do pomiaru barwy, połysku, fluorescencji oraz głębokich czerni. Głębokie czernie mogą wykazywać zabarwienie w kierunku brązowego lub niebieskiego. Czerń z odcieniem niebieskim postrzegana jest jako ciemniejsza i pełniejsza, co sprawia, że jest preferowana w przemyśle lakierniczym i samochodowym. Do precyzyjnych pomiarów czerni rekomendowane są spektrofotometry, które oprócz pomiaru barwy, połysku i fluorescencji mierzą także parametry takie jak Blackness (głębia czerni), Jetness (stopień zróżnicowania czerni w zależności od barwy i jasności) i Undertone (barwny odcień czerni). Do tak zaawansowanych pomiarów BYK Gardner rekomenduje specjalną linię spektrofotometrów PRO, przedstawionych na fot. 3.
